Thiên kiến người sống sót là gì: chuyện máy bay của Abraham Wald và người "gặp may"
Ta chỉ nghe chuyện người thành công, ít khi nghe người thất bại theo cùng cách. Bài giải thích thiên kiến người sống sót qua chuyện Wald và ví dụ đời thường.
Ý Trời
Trời, số phận và may rủi trong tiếng Việt: thành ngữ, điển tích, văn chương — và con mắt hôm nay nhìn lại chuyện hên xui
Ý Trời đi qua cách người Việt nói và nghĩ về trời, số phận và may rủi: thành ngữ, tục ngữ, ca dao có chữ "trời", "số", "phận"; từ vựng may – rủi – hên – xui khắp ba miền; điển tích Hán Việt như Tái ông thất mã, bĩ cực thái lai; chữ "mệnh" trong Truyện Kiều và văn chương; quan niệm số phận ở các nền văn hoá khác; rồi soi lại bằng tâm lý học và xác suất đời thường — vì sao ta thấy mình đen, trùng hợp có hiếm không, và người ta tự tạo may mắn bằng chuẩn bị ra sao. Góc văn hoá và ngôn ngữ, không đoán vận, không phán số.
Chuyên mục nổi bật
Tổng hợp các chủ đề nổi bật
Thành ngữ, tục ngữ có chữ "trời"
10 bài
Số phận, phận người trong tục ngữ ca dao
10 bài
May, rủi, hên, xui: từ vựng ba miền
10 bài
Điển tích Hán Việt về may rủi
10 bài
Chữ "mệnh" trong văn chương Việt
10 bài
Số phận qua các nền văn hoá
10 bài
Quan niệm dân gian về vận may
10 bài
Tâm lý học về may rủi
10 bài
Xác suất đời thường: trùng hợp có hiếm không
10 bài
Tự tạo vận may: chuẩn bị gặp cơ hội
10 bài
Bài viết mới
Hướng dẫn cập nhật theo quy định pháp luật hiện hành
Chuỗi ngẫu nhiên trông như có quy luật: vì sao may rủi hay đến thành từng đợt
Tung đồng xu 100 lần, khả năng có một chuỗi sáu lần liền cùng mặt là khoảng 80%. Ngẫu nhiên thật vốn vón cục, nên xui hay hên đến thành đợt không có gì lạ.
Sét có đánh hai lần vào một chỗ không: câu nói quen thuộc và điều vật lý trả lời
Người ta nói sét không đánh hai lần một chỗ để an ủi người gặp rủi. Thực tế sét đánh lặp lại rất thường. Bài giải thích vì sao, và câu nói nên hiểu thế nào.
Tung đồng xu có thật sự 50/50 không: vật lý của sấp ngửa và những lần tung kỷ lục
Đồng xu tung tay có xu hướng nhẹ rơi đúng mặt lúc bắt đầu, khoảng 51 trên 100. Bài kể các lần tung hàng nghìn, hàng trăm nghìn lần và cách chia công bằng thật s
Đi máy bay hay đi xe máy rủi ro hơn: so sánh rủi ro cho đúng và vì sao ta sợ nhầm
Nhiều người sợ đi máy bay nhưng phóng xe máy hằng ngày không lo. Bài giải thích vì sao rủi ro phải tính theo quãng đường, thời gian, và vì sao nỗi sợ hay đặt nh
Chuyện một phần nghìn có xảy ra với mình không: phép tính "ít nhất một lần"
Một chuyện chỉ một phần nghìn mỗi ngày, lặp cả năm thì khả năng gặp ít nhất một lần khoảng 31%. Bài dạy phép tính ít nhất một lần, quy tắc số 3 và lỗi cộng xác
Vì sao hàng mình xếp luôn chậm, xe buýt luôn vừa chạy: xác suất của những lần xui vặt
Chọn hàng nào cũng chậm, ra trạm là xe vừa đi, bạn bè ai cũng đông bạn hơn mình: những cái xui vặt này có lời giải xác suất rõ ràng, không phải do mình đen.
Vì sao vận động viên có thói quen lấy may: nghi thức trước trận dưới góc tâm lý học
Đi giày bên phải trước, xếp chai nước thẳng hàng, không cạo râu khi đang thắng: vì sao vận động viên giỏi vẫn giữ thói quen lấy may, và nghi thức nào có ích thậ
Thành nhờ mình, hỏng tại trời: thiên kiến tự phục vụ và cách ta quy kết may rủi
Vì sao khi đỗ ta nói nhờ học chăm, khi trượt lại nói đề khó, xui? Bài giải thích lý thuyết quy kết, thiên kiến tự phục vụ, khác biệt văn hoá và cách nhìn công b
Lạc quan và bi quan nhìn chuyện rủi khác nhau ra sao: phong cách giải thích
Cùng gặp chuyện rủi, người lạc quan và bi quan giải thích theo ba chiều khác nhau. Bài đi từ thí nghiệm bất lực tập nhiễm của Seligman đến cách tập giải thích c
Vì sao huy chương bạc buồn hơn huy chương đồng: chữ "suýt nữa" và cảm giác hên xui
Người về nhì thường buồn hơn người về ba, lỡ chuyến bay năm phút đau hơn lỡ ba mươi phút. Bài giải thích tư duy phản thực, chữ "suýt nữa", "may mà" và cách dùng
Bạn cần hỗ trợ thêm?
Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.